Kamuda İş sağlığı ve Güvenliği

Kamuda İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları Derneği(Kisgud) Resmi Web Sitesi

SOMA’YA BAKIŞ

SOMA’YA BAKIŞ

13 Mayıs 2014 yüreğimizi yakan acının tarihidir.

Soma Kömür havzasında bulunan kömürler; % 15-20 arası nem, %35-45 arası sabit karbon ve 5000-6000kcal/kg ısıl değerliklidir. Kabul edilen teoriye göre; kömürün kendiliğinden yanması için, uygun atmosferik koşullarda kömürün oksijeni absorbe etmesine dayanmaktadır. Kömürle oksijen arasında dışa ısıveren bir kimyasal tepkime gelişmektedir. Sınırlı miktarda hava, bir yandan oksidasyon için gerekli oksijeni sağlarken, diğer yandan, oluşan ısıyı uzaklaştırmakta yetersiz kalarak ortamda sıcaklık artışının ve kendiliğinden yanmanın başlıca nedeni olmaktadır.
Kömürün uygun koşullarda kendiliğinden tutuşması ile oluşan ve büyüyen yangında, tam yanma olmaması sonucu açığa çıkan karbonmonoksit gazı, Soma’da tam 301 madencinin hayatını alıp götürmüş, geride kalan madenci yakınlarını da yaşarken öldürmüştür. Bu kadar büyük bir felaketten sonra, Ülkemizde 3 gün, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde 2 gün, Pakistan’da 1 gün ulusal yas ilan edilmiştir.
TMMOB ve TTB, Nisan 2016 da Soma ile ilgili İnceleme Raporu yayınlamıştır. Raporda önemli kısımlar şöyle belirtilmiştir;
-Sahayı TKİ den Hizmet Alım Sözleşmesi ile işleten Park Teknik Şirketi; “Üretim çalışmaları sırasında oluşan yangınlardan dolayı üretim yapılamaması ve sahadaki daha önce çalışılan bölgelerde taraflarca tahmin edilmesi bile mümkün olmayan büyük miktarlardaki su birikimlerinin üretim çalışmasına büyük engel teşkil ettiği” gerekçeleriyle “İleride telafisi mümkün olmayacak problemlerle karşılaşılacağı anlaşılan bu durumda hem Şirketimizin hem de Kurumumuzun olumsuz olarak etkilenmemesi için işi devir etmek istemekteyiz.” diyerek saha, Soma Kömür AŞ ye devredilmiştir.
-Yapılan risk değerlendirmesi incelendiğinde, değerlendirmenin birim ya da faaliyet bazında yapıldığı, risk değerlendirmesinin yönetmelikte sözü edilen ekip tarafından yapılmadığı, birim ya da faaliyete göre farklı iş güvenliği uzmanlarınca çalışmanın yapıldığı,
-Risk değerlendirmesinin 5×5 L Matris yöntemi ile gerçekleştirildiği problem yaratacak herhangi bir hususun tespit edilmediği, tüm risklerin kabul edilebilir seviyede değerlendirildiği,
-Ocağa ait riskler tanımlanıp, alınması gereken önlemler net olarak belirtilmemiştir. Konveyör sisteminin alev yürümez özellikte olmaması, ana nakliye yollarında çıkabilecek yangınlara karşı yeterli yangınla mücadele ekipmanı olmaması, yangın algılama ve söndürme sistemlerinin olmaması, eski imalat boşlukları ile kapatılan barajların kontrol edilmemesi, ayak arkasındaki boşlukların göçertilerek doldurulması gibi risklerin ve tehlikelerin analiz edilmediği ve önleyici tedbirlerin alınmadığı, kontrol çalışmalarının yapılmadığı tespit edilmiştir.
-İşyeri için hazırlanan acil durum planında, yeraltında herhangi bir ocak yangını öngörülmemiştir.
İnceleme Raporundan da anlaşılacağı gibi, kanun ve yönetmelikler uygulanmamıştır. Daha fazla kazanç için iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri alınmamış, maliyetten kaçınılmıştır. Üretim miktarı korkunç bir şekilde arttırılmış ama insan faktörü ihmal edilmiştir.
İş kazası cinayetlerini önlemek, kazada ölen ve yaralananlara ödenen tazminatlardan daha ucuzdur daha İnsanidir. Manisa’nın Soma ilçesindeki maden ocaklarında meydana gelen iş kazalarının ve yaşanan ölümlerin sorumluları ile nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önerge (Önerge tarihi 23/10/2013) TBMM ye sunulan bu önerge kabul edilmiş olsaydı, belki madende iş güvenliği tedbirlerinin arttırılmasına ve facianın yaşanmasına engel olunacaktı. Saygılarımla.

somaya bakis2

Erdoğan KURŞUN
Jeoloji Mühendisi
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

kisgud